Kalk-Eifel, Duitsland

Zaterdag 17 juli tot en met zaterdag 24 juli

8 dagen, 7 nachten

De Eifel is een heuvelachtig gebied, dat doorsneden wordt door tal van beken en riviertjes. Ons uitgangspunt is Hellenthal, een niet erg toeristische streek tegen de Belgische grens. Het is een uitstekende plek om in de zomer op korte afstand veel soorten te zien die je thuis niet kunt zien. Dit omdat je je aan de noordgrens van hun verspreidingsgebied bevindt. Er is veel variatie te vinden, met in de Kalk-Eifel op de steilere hellingen en de heuveltoppen de kalkgraslanden en kalkbeukenbossen, het meest soortenrijke deel van de Eifel. Het is een botanisch topgebied en een eldorado voor vlinderliefhebbers. Veel zeldzame soorten dagvlinders komen hier nog vaak voor. Er zijn ook talloze sprinkhanen, wilde bijen en nachtvlinders.

Gebieds- en natuurbeschrijving

De Kalk-Eifel heeft een zacht glooiend, lieflijk landschap. De ondergrond bestaat hier grotendeels, maar zeker niet alleen maar uit kalk. De hoge plateaus werden grotendeels tot akkerland ontgonnen, maar op de hellingen liggen vaak soortenrijke kalkgraslanden (op het zuiden) en kalkbeukenbossen (op het noorden). Dagvlinders, orchideeën (37 soorten) en bijzondere planten zijn de typische elementen van de Eifel en de Kalk-Eifel is het kerngebied van deze rijkdom. Bekend zijn de met jeneverbessen begroeide kalkgraslanden rondom Alendorf, in het grote natuurreservaat van het Lampertstal en de Alendorfer Kalktriften. Ook enkele van de beste borstelgraslanden, Sistiger Heide en een klein hoogveen bij Dahlem, liggen in de buurt. Het is een eldorado voor vlinderliefhebbers! In juli staan de bloemrijke ruigtes in de beekdalen in volle bloei en deze lokken allerlei vlinders. De vlinderfauna in de Eifel is spectaculair, met wel 5 soorten blauwtjes en dikkopjes. Er zijn ook veel soorten sprinkhanen en krekels. De plantenrijkdom in de oude beukenbossen is indrukwekkend. ’s Zomers bloeien in de schaduw van de bomen het zeldzame stofzaad en verschillende soorten wespenorchissen. Voor de vogelliefhebber is het gebied minder spectaculair, maar nog altijd interessant. Er is kans op zeldzaamheden als de grijskopspecht, draaihals en bonte vliegenvanger.

In België en langs beekdalen bevinden zich natuurlijke sparrenbossen met bergweitjes met montane vegetatie. De Roer toont zich stroomopwaarts als een snelstromende bergrivier tussen rotsen begroeid met zeldzame varens en mossen en kans op waterspreeuw en grote gele kwikstaart. Langs de oever van de beek groeien soorten van het ravijnbos zoals wilde judaspenning en witte boterbloem. In het Perlenbachtal komen bijzondere vlinders als de blauwe vuurvlinder en ringoogparelmoervlinder voor, en de zwarte ooievaar broedt er. Aan de noordkant ligt het Nationale park Eifel met natuurlijke beukenbossen (Kermeter) en de bremheide van het Dreiborner hoogvlakte, lang onderdeel van militair kamp Vogelensang, waar je edelherten en veel vogels kunt zien, maar ook de sprinkhanen als de wrattenbijter en gouden sprinkhaan. Naar het zuiden ligt de Vulkaan-Eifel, met geologische bijzonderheden als een vulkaankrater, dolomiet gesteente, een ‘Schwindbach’ (een beek die in de poreuze ondergrond verdwijnt en later weer opduikt), een ‘sinterwaterval’ (kalkhoudend water vormt kalksinter, waardoor de waterval groeit) en prachtige vergezichten. Dus voor elk wat wils.

Praktische zaken

Tijdens deze natuurvakantie verblijven we op camping Oberprether Mühle in Hellenthal. Kamperen op een natuurlijke weide op een rustige kleine natuurcamping, zonder vaste standplaatsen in een dal aan een beekloop, met bij mooi weer een heldere sterrenhemel. Ver weg van gsm-ontvangst! Voor mobiele ontvangst moet je bij het huis en in de Biergarten zijn. Je zorgt zelf voor je reis naar de camping, en zorgt ook zelf voor je boodschappen en je maaltijden.
De AKC-coördinator regelt de plaatsen op de camping voor je tent, caravan of camper, wil je een andere accommodatie dan dien je deze zelf te regelen. Schrijf je in vóór de peildatum/uiterste inschrijfdatum. Wil je een andere accommodatie boeken, schrijf je wel in voor de natuurvakantie, maar wacht met definitief boeken van die accommodatie totdat de AKC heeft besloten dat deze natuurvakantie doorgaat op de peildatum.

Vanaf Utrecht is het ongeveer 260 km rijden.

Met het OV is het ongeveer 5 uur reizen: met de trein naar Euskirchen via Bonn (in 3 uur mogelijk) en verder met de bus naar Hellenthal (ca 2 uur).

Of ruim 6 uur reizen, met veel overstappen: met de trein/bus naar Aken (2,5 a 3 uur) en verder met de trein/bus bijv. via Schleiden naar Hellenthal (ca 3 uur). Voor het meeste openbaar vervoer “onder” Roermond bestaat een Euregio-ticket ( € 23,50, prijspeil 2026).

Voor de fietsers: Hellenthal is niet ver van Zuid-Limburg tegen de Belgische grens. Ongeveer langs die grens loopt de fietsroute Vennbahnweg vanaf dichtbij Aken. Een deel van die route is bruikbaar om zonder al te steil klimmen en dalen van Zuid-Limburg naar de camping te fietsen (ongeveer 100 km). De Eifel is een middelgebergte met veel diep ingesneden dalen. Het is niet gemakkelijk om hier te fietsen, hoewel de steile stukken vaak niet erg lang zijn en afgewisseld worden door langere stukken over licht glooiende plateaus. Een E-bike maakt dit makkelijker. Het aanbod aan fietspaden is karig, maar de landweggetjes zijn relatief rustig en geschikt om te fietsen.

Programma

Deelnemers maken samen dat alles goed loopt, onder andere in een rol als voorzitter, excursieregelaar en admin. Dit kampbestuur zorgt voor een aantal praktische zaken. Per dag biedt de excursieregelaar een of meer excursies aan, variërend in lengte van een halve dag tot een hele dag. Je mag kiezen en je kunt ook op de camping blijven of iets anders gaan doen. Natuurlijk is het gezellig als er veel deelnemers meegaan.

De excursies vertrekken meestal ’s ochtends om negen uur. Overleg daarover vindt plaats ’s avonds in de kring. Ook is er dan aandacht voor waarnemingen en ervaringen van diezelfde dag. Als je zelf een idee hebt voor een leuke excursie of een andere activiteit met andere deelnemers, overleg dan met de excursieregelaar of doe een voorstel.

Excursies die goed bevallen zijn, kunnen voor andere deelnemers herhaald worden. De excursies hangen mede af van het weer. Er is dus geen kant-en-klaar programma vooraf. Kennis over flora, fauna en landschap wordt met elkaar gedeeld, binnen de groep zijn meestal veel mensen met kennis aanwezig. Per excursie neemt één van de deelnemers de taak van ‘excursieleider’ op zich. Een andere deelnemer schrijft een kort verslag van die dag. Verder maakt de excursieleider met de deelnemers afspraken over het vastleggen van waarnemingen.

Kosten en inschrijven

Het AKC-inschrijfgeld bedraagt per volwassene € 32,- en € 17,- voor jongeren (12-18 jaar), kinderen jonger dan 12 jaar mogen gratis mee. De penningmeester van de AKC zal het inschrijfgeld van deelnemers achteraf innen.

De reiskosten en kosten voor de camping en levensonderhoud zijn voor eigen rekening.

Het reisnummer is: K09 Kalk-Eifel

De peildatum/uiterste inschrijfdatum voor deze natuurvakantie is 1 maart 2027. Schrijf je later in, neem dan eerst contact op met de AKC-coördinator Anja Ooms bereikbaar via anja.ooms@natuurvakanties.knnv.nl.

Nadere informatie

Verslag eerdere kamp is er niet, maar wel een verslag KNNV-hotelreis 2024

Over de natuurgebieden in de Eifel: http://www.eifelnatur.de/

Crossbill Natuurgids Eifel (zelfde auteur als opsteller bovenstaande website)

Antwoorden op algemene vragen over de KNNV-natuurvakanties vind je hier

Ga terug naar het overzicht van de natuurvakanties 2027 (link)